جاڭالىقتار ابايدىڭ قۇجاتتارعا قويعان قولى

ابايدىڭ قۇجاتتارعا قويعان قولى

حاكىم ابايدىڭ پوەزياسى مەن قوعامدىق قىزمەتىن اجىراتىپ قاراۋ مۇمكىن ەمەس. ويتكەنى ولەڭ – ءوز ءداۋىرىنىڭ ايناسى، اقىننىڭ تۇتاستاي عۇمىرىمەن ساباقتاسىپ تۇراتىن قۇبىلىس. اباي ەل بيلەۋ ىسىنە بەلسەنە ارالاسىپ، بولىستىق قىزمەتكە بىرنەشە رەت سايلانعانىن بىلەمىز. تولعىراق ايتساق، 1866 جىلى جانە 1872-1874 جىلدارى كۇشىك-توبىقتى ەلىنىڭ بولىسى، 1876-1878 جىلدارى قوڭىر-كوكشە ەلىنىڭ بولىسى، 1893 […]

كىتاپحانا تالاپبەك ازانباي: قان بازاردا قارا نار(باللادا)

تالاپبەك ازانباي: قان بازاردا قارا نار(باللادا)

جۇرەتۇعىن كوشكەندە يەسى ارتىپ، ماشيناڭنان قازاقتىڭ تۇيەسى ارتىق. قان بازاردا سويىلعان بۇل ت ۇلىكتىڭ، ءبىزدى ءبىر كۇن جۇرمەسىن كيەسى اتىپ.   قۇت بار سەندە، جوق بىراق سانا دارىن، قۋ تىرلىكتىڭ كىم بىلگەن جارالارىن. قانداي قىيىن جولىڭدا جۇك قالماعان، قارا جەردىڭ قايىعى ەڭ ، قارا نارىم.   بىرگە تۋعان ۇلتىممەن ەگىزبە ەدىڭ، […]

رۋحانيات اتەيحان بىلگىن: اتامەكەننەن اۋا كوشۋىمىزگە سەبەپ بولعان وقيعالار…

اتەيحان بىلگىن: اتامەكەننەن اۋا كوشۋىمىزگە سەبەپ بولعان وقيعالار…

اتەيحان قايسا ۇلى — شينجاڭنىڭ باركول اۋدانىنىڭ قابويى دەگەن جەرىندە تۋعان. رۋى – اباق كەرەيدىڭ ىشىندە جانتەكەي، تاسبيكە. تاسبيكە ىشىندە اقشا دەگەن اتادان، اقشادان بەكتەمىر، ودان مىڭجاسار، ودان قايسا مەن ءالىپ تۋعان. قايسا مەن ءالىپ ءبىر تۋىسقان. ەلىسحان — ءالىپتىڭ بالاسى، اتەيحان قايسانىڭ بالاسى. پاكىستاندا — تۇركيا ۇكىمەتىنە حات جازعانداردىڭ، “تۇركىستان قوزعالىسىن” […]

شەجىرە ەلدەس وردا: بيىل كوگەداي ورداسىنىڭ دەربەس اكىمشىلىك بيلىگى جويىلعانىنا 100 جىل

ەلدەس وردا: بيىل كوگەداي ورداسىنىڭ دەربەس اكىمشىلىك بيلىگى جويىلعانىنا 100 جىل

بيىل التاي ولكەسىنىڭ شىڭجاڭ (سينتسزيان) پروۆينتسياسىنا ءوز ەركىنەن تىس قوسىلعانىنا 100 جىل تولىپ وتىر. (1920-2020) 1920- جىلعا دەيىن سينتسزيان ماسەلەسىنە التاي ولكەسى قامتىلمايتىن-دى. التاي ولكەسى 130 جىلداي ورتالىق ۇكىمەتكە جەكە قاراپ كەلدى دە، 1919-1920 جج اراسىنداعى ىشكى-سىرتقى ساياسي ءھام گەو-ستراتەگيالىق ماسەلەلەرگە بايلانىستى جەكە ولكە ستاتۋسى ءبىرجولاتا جويىلعان ەدى. سينتسزيان گۋبەرناتورى ياڭ-نىڭ قولقا سالۋىمەن التاي ولكەسى سينتسزيان پروۆينتسياسىنىڭ قاراۋىنا ءوتتى.

سوڭعى جازبالار

ەلدەس وردا: بيىل كوگەداي ورداسىنىڭ دەربەس اكىمشىلىك بيلىگى جويىلعانىنا 100 جىل
شەجىرە

ەلدەس وردا: بيىل كوگەداي ورداسىنىڭ دەربەس اكىمشىلىك بيلىگى جويىلعانىنا 100 جىل

بيىل التاي ولكەسىنىڭ شىڭجاڭ (سينتسزيان) پروۆينتسياسىنا ءوز ەركىنەن تىس قوسىلعانىنا 100 جىل تولىپ وتىر. (1920-2020) 1920- جىلعا دەيىن سينتسزيان ماسەلەسىنە التاي ولكەسى قامتىلمايتىن-دى. التاي ولكەسى 130 جىلداي ورتالىق ۇكىمەتكە جەكە قاراپ كەلدى دە، 1919-1920 جج اراسىنداعى ىشكى-سىرتقى ساياسي ءھام گەو-ستراتەگيالىق ماسەلەلەرگە بايلانىستى جەكە ولكە ستاتۋسى ءبىرجولاتا جويىلعان ەدى. سينتسزيان گۋبەرناتورى ياڭ-نىڭ قولقا سالۋىمەن التاي ولكەسى سينتسزيان پروۆينتسياسىنىڭ قاراۋىنا ءوتتى.

تالاپبەك ازانباي: قان بازاردا قارا نار(باللادا)
كىتاپحانا

تالاپبەك ازانباي: قان بازاردا قارا نار(باللادا)

جۇرەتۇعىن كوشكەندە يەسى ارتىپ، ماشيناڭنان قازاقتىڭ تۇيەسى ارتىق. قان بازاردا سويىلعان بۇل ت ۇلىكتىڭ، ءبىزدى ءبىر كۇن جۇرمەسىن كيەسى اتىپ.   قۇت بار سەندە، جوق بىراق سانا دارىن، قۋ تىرلىكتىڭ كىم بىلگەن جارالارىن. قانداي قىيىن جولىڭدا جۇك قالماعان، قارا جەردىڭ قايىعى ەڭ ، قارا نارىم.   بىرگە تۋعان ۇلتىممەن ەگىزبە ەدىڭ، […]

بەكەن قايرات ۇلى: قاسيەتتى ساپاردان قالعان مۇرا
شەجىرە

بەكەن قايرات ۇلى: قاسيەتتى ساپاردان قالعان مۇرا

مىنا فوتونىڭ تاريحى ەستىگەن ادامدى ىنتىق­تىرارى حاق. مۇندا ءتورت ادامنىڭ سول جاق شەتىندە وتىرعان ۇلتى تۇرىك مەحمەت گۇل دەيتىن ىستانبۇلدىق كاسىپكەر ەكەن. ودان كەيىنگى باسىنا قوزى تەرىسىنەن تىگىلگەن سەڭسەڭ تىماق كيگەن جاعالى پالتولى ادام – جانىمحان تىلەۋباي ۇلى. بۇل كىسى 1888 جىلى شىڭجاڭ-التاي ولكەسىندە تۋعان. 1945 جىلدارى شىعىس تۇركىستان جۇمقىرياتىنىڭ قارجى ءمينيسترى بولعان. 1952 جىلى ءۇرىمشى قالاسىندا اتىلعان. ال وڭ جاقتا شەتتە وتىرعان قياق مۇرتى سۇستى ادام – قاپان جاڭگىر ۇلى. بۇل جىگىت جانىمحاننىڭ اتالاس اعايىنى. ارتقى جاقتا تۇرەگەپ تۇرعان بوزبالا – تۇركيالىق قازاق اقساقالى، دۇنيەجۇزى قازاقتارى قaۋىمدaستىعىنىڭ تورaلقa مۇشەسi بولعان، «پاراسات» وردەنىنىڭ يەگەرى – دالەلxaن جaنىمxaن ۇلى جaنaلتaي. داكەڭ 1922 جىلى شىڭجاڭ-Aلتaي جەرىندە دۇنيەگە كەلىپ، 2012 جىلى تۇركيادا دۇنيەدەن ءوتتى.

kinopoisk.ru
بەينەماتەريالدار

چارلز چاپلين: “ۇلكەن قالا وتتارى” ءفيلمى (City Lights)

حاسەن قاليبەك ۇلى ورالتاي: “EلIM-ايلاپ” وتكەن ءومىر (2 ءبولىم)
التاي اڭىزى

حاسەن قاليبەك ۇلى ورالتاي: “EلIM-ايلاپ” وتكەن ءومىر (2 ءبولىم)

قىسقاشا ماعلۇمات: حاسەن قاليبەك ۇلى ورالتاي، الەمگە تانىمال حالىقارالىق قالامگەر — 1933 جىلى شىعىس تۇركىستاننىڭ تارباعاتاي ايماعىنداعى مايلى-جايىر جايلاۋىندا تۋعان. اۋىل مەكتەبىنەن ساۋاتىن اشقان. 1945-جىلدان باستاپ شىعىس تۇركىستان ۇلت-ازاتتىق كوتەرىلىسى جەتەكشىلەرىنىڭ ءبىرى بولعان اكەسى قاليبەك حاكىم رايىمبەك ۇلىنىڭ قولعاناتى بولعان. 1947 جىلدان باستاپ ء“ۇش ايماق” ۇكىمەتىنە نارازىلىق تانىتىپ، كەڭەس وداعىنىڭ يمپەريالىق ساياساتىنا قارسى شىعىپ، قىزىلوزەننەن ەرەنقابىرعاعا قونىس اۋدارعان. 1949-جىلدان باستاپ قۋعىنعا ۇشىراپ، جازالاۋ اسكەرىمەن سوعىسا ءجۇرىپ تۇز قاقتاعان تاكلاماكان ءشولىن كەسىپ ءوتىپ، تيبەتتىڭ قۋاڭ سارجونىن باسىپ، ىس باسقان گيمالاي تاۋىن اسىپ، 1951جىلى ءۇندىستاننىڭ كاشمير ايماعىنا وتكەن. 1954-جىلى تۇركيانىڭ ساليحلى قالاسىنا تۇراقتى قونىستانعان. تۇرىك، اعىلشىن ءتىلىن مەڭگەرىپ، شەتەلدىك ساياحاتشىلارعا ارنالعان دۇكەن مەن قوناق ۇيدە قىزمەت ىستەيدى. سوندا تانىسقان امەريكاندىق اسكەريلەردىڭ ىقپالىمەن 1957 جىلى

ناتو-نىڭ ىزمىردەگى اۋە كۇشتەرى مەكەمەسىنە قىزمەتكە الىنادى. I960 جىلدان باستاپ بىرىڭعاي قالامگەرلىكپەن اينالىسقان. “بۇيۇك تۇركەلى” (1962)، (تۇركەلى” ء(ىزمىر) جۋرنالدارىن، “كوممۋنيزممەن كۇرەس” ء(ىزمىر، 1965) گازەتىن اشقان. 1967 — 1988 جىلدارى ميۋنحەندەگى “ازاتتىق” راديوسىنىڭ قىزمەتكەرى، 1988 جىلدان باستاپ “ازاتتىق” راديوسى قازاق ءبولىمىنىڭ ديرەكتورى بودى. 1993-جىلى الماتىدا قازاق ءبولىمىنىڭ بيۋروسىن اشتى. 1995 جىلى زەينەتكە شىقتى. قازىر ميۋنحەندە تۇرادى.

“شىعىس تۇركىستان قازاق تۇرىكتەرى — ازاتتىق جولىندا”(1961)، “بۇيۇق تۇرىكشىل ماعجان جۇماباەۆ (1965)، “الاش — تۇركىستان تۇرىكتەرىنىڭ ۇلت-ازاتتىق ۇرانى” (1971)، “التايداعى قاندى كۇندەر” (1977)، “قازاقشا — تۇرىكشە سوزدىك” (1984)، “1986 جىلعى 17-18 جەلتوقسانداعى قازاقستان وقيعالارى” (1988) جانە وسى جيناقتا ۇزىندىلەرى قىسقارتىلىپ بەرىلىپ وتىرعان “ەلىم-ايلاپ” وتكەن ءومىر” (1999، ستانبول، 2005، الماتى) اتتى ۇلتجاندى كىتاپتاردىڭ اۆتورى. ەستەلىكتىڭ باسپاعا دايىنداعاندار ت.جۇرتباي مەن ە.ءسىلامحان ۇلى.

تالاپبەك ازانباي: “بوتاقارا باتىر” داستانى (اۋديو)
بەينەماتەريالدار

تالاپبەك ازانباي: “بوتاقارا باتىر” داستانى (اۋديو)

“بوتاقارا باتىر” داستانى. جازعان: تالاپبەك ازانباي ورىنداعان: ەسقات ءنۇرالي https://erjanibek.kz/wp-content/uploads/2020/10/بوتاقارا3.jpg  

حاسەن قاليبەك ۇلى ورالتاي: “EلIM-ايلاپ” وتكەن ءومىر (1 ءبولىم)
كىتاپحانا

حاسەن قاليبەك ۇلى ورالتاي: “EلIM-ايلاپ” وتكەن ءومىر (1 ءبولىم)

وسپان باتىردىڭ ء“ۇش ايماق” ۇكىمەتىنە قارسى شىعۋى سوۆەت وداعىنىڭ قىسىمىنىڭ ناتيجەسىندە شىعىس تۇركىستان ارمياسىنىڭ جەڭىستەن-جەڭىسكە ۇلاسقان ەكپىندى شابۋىلىن كەنەت دوعارىپ، قىتايمەن كەلىسسوز جۇرگىزۋگە ءماجبۇر بولۋى جۇرتشىلىق اراسىندا: “…بۇل ءىستىڭ ارتىندا ورىستار بار ەكەن. ورىستار ارميانىڭ العا تارتا بەرۋىنە كەدەرگى جاساپتى”، — دەگەن سياقتى سىبىس-جورۋلاردىڭ تاراۋىنا جەتكىزدى. ۇرىمجىدە قول جەتكەن كەلىسىم […]

مۇحامەتجان يۋسۋپوۆ: تۇرمە قاتيرالارى
كىتاپحانا

مۇحامەتجان يۋسۋپوۆ: تۇرمە قاتيرالارى

مۇحامەتجان عابدۋلكاريم ۇلى يۋسۋپ باتىس قىتايداعى تارباعاتاي ايماعىنىڭ ورتالىعى شاۋەشەك قالاسىندا 1897 جىلى (قۇجاتتا 1896 جىل دەپ كورسەتىلگەن) ەسكىشە 1-قاڭتار، جاڭاشا 14-قاڭتاردا دۇنيەگە كەلگەن. اكەسى عابدۋلكارىم (لاقابى كەرىمتاي) XIX عاسىردىڭ 70-75 جىلدارىندا بۇحارادان قۇلجاعا بارىپ، ودان 90- جىلدارى شاۋەشەككە كەلگەن. شەشەسى زۋلحيجا نايماننىڭ قاراكەرەي تابىنىڭ تۋما جۇرتىنان. 1902 جىلدان باستاپ مەدىرەسە دە، […]

اتەيحان بىلگىن: اتامەكەننەن اۋا كوشۋىمىزگە سەبەپ بولعان وقيعالار…
رۋحانيات

اتەيحان بىلگىن: اتامەكەننەن اۋا كوشۋىمىزگە سەبەپ بولعان وقيعالار…

اتەيحان قايسا ۇلى — شينجاڭنىڭ باركول اۋدانىنىڭ قابويى دەگەن جەرىندە تۋعان. رۋى – اباق كەرەيدىڭ ىشىندە جانتەكەي، تاسبيكە. تاسبيكە ىشىندە اقشا دەگەن اتادان، اقشادان بەكتەمىر، ودان مىڭجاسار، ودان قايسا مەن ءالىپ تۋعان. قايسا مەن ءالىپ ءبىر تۋىسقان. ەلىسحان — ءالىپتىڭ بالاسى، اتەيحان قايسانىڭ بالاسى. پاكىستاندا — تۇركيا ۇكىمەتىنە حات جازعانداردىڭ، “تۇركىستان قوزعالىسىن” […]

وسپان باتىر
شەجىرە

اسقار تاتاناي ۇلى: التاي توڭكەرىسى ء(Iى)

ماقالانىڭ باسىن مىنا جەردەن وقىڭىز وسپان 1899-جىلى كوكتوعاي اۋدانىنىڭ وندىرقارا دەگەن جەرىندە تۋعان. 18 جاسقا تولار-تولماس تا زۋقا باتىردىڭ كەزىنە تۇسكەن. زۋقا — وسپاننىڭ قارۋىنا، ەرلىگىنە اقىلى ساي جىگىت بولاتىنىن سەزىپ، ونى قولىنا ۇستاعىسى دا كەلگەن. وسپاننىڭ اكەسى يسلامعا كىسى جىبەرىپ، وسپاندى تاربيەلەگىسى كەلەتىنىن دە بىلدىرگەن. بىراق وسپان ءوزىنىڭ سابىرلىلىعىمەن، […]