جاڭالىقتار التاي تاۋ بوكتەرىندە وسپان باتىر ءسىلام ۇلىنىڭ اتىندا مەشىت اشىلدى.

التاي تاۋ بوكتەرىندە وسپان باتىر ءسىلام ۇلىنىڭ اتىندا مەشىت اشىلدى.

قازان ايىنىڭ 8 كۇنى، شقو، وسكەمەن قالاسىنا قاراستى گلۋبوكي اۋدانى ورتالىعىندا وسپان باتىر اتىنداعى مەشىتتىڭ اشىلۋ سالتاناتى ءوتتى. اتالعان مەشىتتى سالۋعا تالاپحان مۇقيحان ۇلى سەبەپكەر بولىپ، باتىر بابا ۇرپاقتارىمەن بىرگە حالىقتى ۇيىمداستىرۋ جولىمەن جەتەكشىلىك ەتتى. سونىمەن قاتار ءدىنىم، ءدىلىم  دەگەن كوپتەگەن ازاماتتار ات سالىستى. «ەر جانىبەك» حالىقارالىق قوعامدىق قورى مەن «تۇعىرىل […]

كىتاپحانا مىرزاعالي توقتاۋباي: “جۇرەكتەن مىڭ ءبىر ءتىل قاتىپ…” نە دەيدى؟

مىرزاعالي توقتاۋباي: “جۇرەكتەن مىڭ ءبىر ءتىل قاتىپ…” نە دەيدى؟

بۇل تالانتتى اقىن تالاپبەك ازانبايدىڭ تىرناق الدى جىر جيناعى. قولىما تيىسىمەن تاپتەشتەپ وقىپ شىقتىم. جيناق ءۇش بولىمنەن تۇرادى ەكەن: ءبىرىنشى ءبولىمى – ولەڭدەر; ەكىنشى ءبولىمى – توعاۋ جانە باللادا; ءۇشىنشى ءبولىمى – پوەمالار مەن داستاندار. اقىننىڭ داستاندارى تاريحي تاقىرىپتارعا جازىلىپتى، ءارى سايىتتاردا، پورتالداردا جاريالانىپ جۇرتتىڭ تالقىسىنا ءتۇسىپ ءجۇر، وقىرماننىڭ بەرگەن […]

رۋحانيات «تاس مايمىلدى» قازاقشا سويلەتكەن دىبىس اكتەرى ءباتيما قىزداناەۆا

«تاس مايمىلدى» قازاقشا سويلەتكەن دىبىس اكتەرى ءباتيما قىزداناەۆا

قىتاي ەلىندە ءومىر سۇرگەن قانداسىمىز، بەلگىلى اكتەر ءباتيما قىزداناەۆانىڭ ءومىربايانى مەن شىعارماشىلىق جەتىستىكتەرى تۋرالى ماقالا جارىق كورگەنىن قازاقپارات اگەنتتىگى حابارلادى. اتالعان دەرەككوزدىڭ جازۋىنشا، قىتايداعى قانداستارىمىزدىڭ اراسىنان شىققان بىلىكتى ۇستاز، كومپوزيتور، ۇزدىك دىبىس اكتەرى ءباتيما قىزداناەۆا 1936-شى جىلى تارباعاتاي ايماعىنىڭ ءدوربىلجىن اۋدانىندا تۋعان. 1952-1955-ءشى جىلدارى ءۇرىمجى ءان-بي انسامبلىندە، 1955- 1965-ءشى جىلدارى […]

شەجىرە كەرەي باراق باتىردىڭ كۇمبەزى قايتا جاڭارتىلدى.

كەرەي باراق باتىردىڭ كۇمبەزى قايتا جاڭارتىلدى.

تاريحتا  باراق ەسىمدى ۇلى تۇلعالاردىڭ ءبىرازىنىڭ ەسىمى اتالادى. ولار:  ءاز باراق – اق وردانىڭ حانى باراقتىڭ ەڭ ۇلكەنى، ايگىلى جيرەنشە شەشەننىڭ باباسى. سامارقان حانى ناۋرىز احمەت باراق – شايباني تۇقىمى. حV عاسىردا وتكەن شىڭعىس حان شوبەرەسى – باراق. ابىلقايىردى ولتىرگەن (تۇرسىن، توعىم – شىعاي تۇقىمى) – باراق. ابىلايدىڭ توقتاحانىم توقالىنان […]

سوڭعى جازبالار

“سارا ءسوز” باعدارلاماسىندا تۇرسىنحان زاكەن ۇلى.(ۆيدەو)
بەينەماتەريالدار

“سارا ءسوز” باعدارلاماسىندا تۇرسىنحان زاكەن ۇلى.(ۆيدەو)

گۇلتەگىن قۇلپىتاسى – ءبىزدىڭ عۇمىرلىق قۇندىلىعىمىز. بۇل ۇلكەن تاعدىرلى جازۋ. تاريحي سانانىڭ نەگىزى كونە تۇرىك ەسكەرتكىشتەرىندە جاتىر. ونداي ەسكەرتكىش ەش ەلدە جوق. سول زاماننىڭ وزىندە مەملەكەتتىكتى قوزعاعان، ەلدىكتى دارىپتەگەن تاسقا جازىلعان ساياسي قۇجات. قازىرگى ءبىزدىڭ دە مەملەكەتتىگىمىزدى ايقىندايتىن نەگىزگى قۇجات. ەشقاشان وزگەرمەيتىن بىزگە جەتكەن بابالاردىڭ ءتول ءسوزى. “ۇستىدە كوك اسپان، استىدا قارا جەر جارالعاندا، ەكەۋىنىڭ اراسىندا ادام بالاسى جارالعان. ادام  بالاسىنىڭ ۇستىندە بۋمىن قاعاندار وتىرعان”،-دەيدى. ءبىز قازىر وسى ءسوزدى ايتا الامىز با؟ ول كەزدە ولار ايتا العان…

مىرزاعالي توقتاۋباي: “جۇرەكتەن مىڭ ءبىر ءتىل قاتىپ…” نە دەيدى؟
كىتاپحانا

مىرزاعالي توقتاۋباي: “جۇرەكتەن مىڭ ءبىر ءتىل قاتىپ…” نە دەيدى؟

بۇل تالانتتى اقىن تالاپبەك ازانبايدىڭ تىرناق الدى جىر جيناعى. قولىما تيىسىمەن تاپتەشتەپ وقىپ شىقتىم. جيناق ءۇش بولىمنەن تۇرادى ەكەن: ءبىرىنشى ءبولىمى – ولەڭدەر; ەكىنشى ءبولىمى – توعاۋ جانە باللادا; ءۇشىنشى ءبولىمى – پوەمالار مەن داستاندار. اقىننىڭ داستاندارى تاريحي تاقىرىپتارعا جازىلىپتى، ءارى سايىتتاردا، پورتالداردا جاريالانىپ جۇرتتىڭ تالقىسىنا ءتۇسىپ ءجۇر، وقىرماننىڭ بەرگەن […]

التاي تاۋ بوكتەرىندە وسپان باتىر ءسىلام ۇلىنىڭ اتىندا مەشىت اشىلدى.
جاڭالىقتار

التاي تاۋ بوكتەرىندە وسپان باتىر ءسىلام ۇلىنىڭ اتىندا مەشىت اشىلدى.

قازان ايىنىڭ 8 كۇنى، شقو، وسكەمەن قالاسىنا قاراستى گلۋبوكي اۋدانى ورتالىعىندا وسپان باتىر اتىنداعى مەشىتتىڭ اشىلۋ سالتاناتى ءوتتى. اتالعان مەشىتتى سالۋعا تالاپحان مۇقيحان ۇلى سەبەپكەر بولىپ، باتىر بابا ۇرپاقتارىمەن بىرگە حالىقتى ۇيىمداستىرۋ جولىمەن جەتەكشىلىك ەتتى. سونىمەن قاتار ءدىنىم، ءدىلىم  دەگەن كوپتەگەن ازاماتتار ات سالىستى. «ەر جانىبەك» حالىقارالىق قوعامدىق قورى مەن «تۇعىرىل […]

بولات قۇرمانعاجى ۇلى اكەجان: جارق ەتكەن جاسىن جان ەدىڭ (ەسسە)
ادەبيەت

بولات قۇرمانعاجى ۇلى اكەجان: جارق ەتكەن جاسىن جان ەدىڭ (ەسسە)

ءابدىراحمان ءارىپ ۇلىنىڭ رۋحىنا ارنايمىن. اۆتور جىل (2021ج.) جەردەن اۋىر بولدى! الەمدى جايلاعان دەرت قازاق ەلىنىڭ قاراپايىم حالقىنان تىس، بەت جۇزدىگى بولعان قايماقتارىنان، ساڭلاق قالامگەرلەرىنەن، ونەر جۇلدىزدارىنان، عالىمدارىنان، ۇستازدارىنان، ونەرلى، ونەگەلى ادامدارىنان ءبىرازىن قىرقاي جالمادى. ءساۋىر ايىنىڭ وزىندە ق. ءجۇمادىلوۆ، ە. قاسەنعالي، ە. راۋشان سىندى ادەبيەت پەن ونەر جانبوزدارىن  جۇتىپ تىندى. […]

كەرەي باراق باتىردىڭ كۇمبەزى قايتا جاڭارتىلدى.
شەجىرە

كەرەي باراق باتىردىڭ كۇمبەزى قايتا جاڭارتىلدى.

تاريحتا  باراق ەسىمدى ۇلى تۇلعالاردىڭ ءبىرازىنىڭ ەسىمى اتالادى. ولار:  ءاز باراق – اق وردانىڭ حانى باراقتىڭ ەڭ ۇلكەنى، ايگىلى جيرەنشە شەشەننىڭ باباسى. سامارقان حانى ناۋرىز احمەت باراق – شايباني تۇقىمى. حV عاسىردا وتكەن شىڭعىس حان شوبەرەسى – باراق. ابىلقايىردى ولتىرگەن (تۇرسىن، توعىم – شىعاي تۇقىمى) – باراق. ابىلايدىڭ توقتاحانىم توقالىنان […]

بولات قۇرمانعاجى ۇلى اكەجان:   جازبا  ايتىستىڭ  جالىنى
ءبىلىم

بولات قۇرمانعاجى ۇلى اكەجان:   جازبا  ايتىستىڭ  جالىنى

ۇشان – تەڭىز حالىق اۋىز ادەبيەتى اراسىنان دارالىق ەرەكشەلىكتەرى مەن تۇرلەرىنىڭ تىم مول ءارى كۇردەلى، قاتپارلى، اۋقىمدى، اسەرلى جانردىڭ بىرەگەيى – ايتىس ونەرى. ونىڭ جانرلىق قالىپتاسۋىن عالىمدار كۇنى بۇگىن ءالى زەرتتەپ، زەردەلەپ كەلەدى. دەيتۇرعانمەن العاشقى تەوريالىق باعامداۋلار مەن انىقتاۋلارعا نەگىزدەلگەندە، اقىندار ايتىسى – “تۇرمىس – سالت ايتىسى”، “اقىندار ايتىسى” دەگەن […]

جامبىل ارتىقباەۆ: گ.ن.پوتانين جازبالارىنداعى اباق-كەرەي قازىبەك مىرزا تۋرالى حيكايا
جاڭالىقتار / شەجىرە

جامبىل ارتىقباەۆ: گ.ن.پوتانين جازبالارىنداعى اباق-كەرەي قازىبەك مىرزا تۋرالى حيكايا

اكەمىز ۇكى! امان بول!» كەرەكۋ قالاسىندا س.تورايعىروۆ اتىنداعى ۋنيۆەرسيتەتتە قىزمەت ەتىپ جۇرگەن كەزدە، ناقتىلاي ايتساق 2005 جىلى، مەن رەكتورىمىز ە.ارىننىڭ ۇسىنىسىمەن ەرتىس ءوڭىرىنىڭ تۋماسى گ.ن.ءپوتانيننىڭ ءۇش تومدىق تاڭدامالى ەڭبەكتەرىنىڭ جيناعىن دايىنداۋعا جەتەكشىلىك جاسادىم. ۇلى عالىمنىڭ 175 جىلدىعىن وسىنداي ءبىر يگى شارۋامەن اتاپ وتپەك بولدىق. بىزگە دەيىن ۇلى عالىمنىڭ قازاق فولكلورىنان قۇراستىرىلعان […]

التايدىڭ تورعايتى جايلاۋى (فوتوبايان)
جاڭالىقتار / فوتوگالەرەيا

التايدىڭ تورعايتى جايلاۋى (فوتوبايان)

قحر-دىڭ التاي تاۋى جۇلگەسىندە، التاي قالاسى، الاعاق اۋىلىنا قاراستى تورعايتى اتتى  كورىكتى جايلاۋ بار. جايلاۋ اتى ءحىح عاسىردا التايدا وتكەن اۋليە تورعايتى بابامىزدىڭ اتىمەن اتالسا كەرەك. ەرتىس وزەنىنە قۇياتىن التايداعى ۇلكەن وزەندەردىڭ ءبىرى سۇمدايرىق پەن بۋىرشىن وزەنى. وسى ەكى وزەننىڭ ورتاسىنداعى التاي تاۋىنىڭ جۇلگەسىن جۇرت ارال جايلاۋى دەپ اتايدى. تورعايتى […]

اقتاي تۋرالى اڭىز
التاي اڭىزى

اقتاي تۋرالى اڭىز

Aڭىزعa تoلى aلتىن بeسىك – Aلتaي قoينaۋى نe ءبىر aڭىزدaردى تۋدىرسa، سoل aڭىزدaردىڭ كeيىپكeرى بoلعaن Aقتaي سىندى aلىپتaردaن دa aرتتa قaلعaن اڭگىمe aز eمeس. Aلىپ تaۋعa aرقaسىن تىرeگeن aق سaقaلدى aبىزدaر مoل حيكaياسىنىڭ تىزگىنىن ءبىردe Aقتaيعa بۇرىپ بىلaي دeپ بaياندaۋشى ءeدى: Aجى گۇڭنىڭ تۇسىندa ءشeرۋشى رۋىندa aرنaۋلى سaيلaنعaن بي بoلمaپتى. […]

نەسىپبەك داۋتاي ۇلى: تۇتاستاي ادەبيەتتىڭ ءوزىن ۇلگى تۇتامىن
كىتاپحانا

نەسىپبەك داۋتاي ۇلى: تۇتاستاي ادەبيەتتىڭ ءوزىن ۇلگى تۇتامىن

قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى، بەلگىلى قالامگەر، «الاش» ادەبي سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى نەسىپبەك ءداۋتاي ۇلى 75 جاسقا قاراعان شاعىندا ومىردەن ءوتتى.

بارشا قازاق جۇرتىنا كوڭىل ايتا وتىرىپ، قازاق ادەبيەتىنىڭ قارا نارلارىنىڭ ءبىرى، اياۋلى اعامىزدىڭ كوزى ءتىرى كەزىندە بەرگەن سۇحباتىن نازارلارىڭىزعا ۇسىنعاندى ءجون كوردىك.

سۇحباتتاسوقان: ماعاز رەتبەك.