Руханият

Нұрсерік Тілекқабыл: Адам қалай жаратылды?
Руханият

Нұрсерік Тілекқабыл: Адам қалай жаратылды?

Дін мен ғылым айқасы  «Алдымен өзіңді өзің таны» дейді атақты Сократ дана. Рим саясаткері және әйгілі шешені Цицеронның «Сократ тұңғыш рет филсофияны аспаннан жерге түсірді» деп баға беретіні де осы сөзі үшін екені даусыз. Иә, адам Тәңірдің ерекше жаратылысы. Адамзат өзінің кемел ақыл-парасатымен барлық әлемді меңгерсе де, өзінің адам ретіндегі […]

Болат Қаңтарбайұлы: Қазақ әліпбиін латыншаға көшіру
Руханият

Болат Қаңтарбайұлы: Қазақ әліпбиін латыншаға көшіру

Фонэтикадағы қажетті әріптердің қағидалы бірігуінен қалыптасқан жазудан лэксикадағы сөздер, онан соң осы сөздердің өзара морфологиялық қабысуынан грамматикалық сөйлемдер жарыққа шығады. Міне бұл тіл ғылымының графикалық таңбалар арқылы ауызекі тілден жазба тілге көшуіндегі басып өтетін жолы. Осылайша жазу мәдениеті ауыз әдебиеттен жазба әдебиетке көшуде тіл ғылымына дәуір бөлгіш төңкеріс жасағандығы анық. […]

Жамылған жасыл жібек Жайыр-Майлы (Майлы -Жайыр жырлары)
Руханият

Жамылған жасыл жібек Жайыр-Майлы (Майлы -Жайыр жырлары)

Майлы-Жайыр  Омарғазы Айтанұлы    Жамылған жасыл жібек Жайыр-Майлы, Жазы бар жанға шуақ, жанға жайлы. Баурайы күзде күзеу, қыста қыстау, Жаз жайылау жұпар жоны кең шұрайлы.   Май аққан күреңселі бетегесі, Бейне бір, ырсты елдің етенесі. Болғанда майлы ағасы, Жайыр іні, Секілді, Теректі оның тетелесі.   Шадыман шаруашы ауыл, Шаршыдағы, Шымырлап […]

Қосыл Омаров: Атасы Серiлердiң Сегiз серi…
Руханият

Қосыл Омаров: Атасы Серiлердiң Сегiз серi…

Қылышпын қынабынан алынбаған, Алтынмын таразыға салынбаған. Ашамайлы Керейдiң ер ұлымын, Бейне бiр жанған өрттей жалындаған.  -Сегiз серi. Қараңғы қазақ көгiне өрмелеп шығып күн болған, жарық жұлдызы болып халқына жол көрсеткен асылдарымыз әр кезде болған ғой. Бiрақ тоталитарлық билеу кезiнде адымымызды Москваға қарап аттайтын жағдайда көпшiлiгiнiң атын атап мақтай да алмадық, […]

Сахнаның саңлағы, сахараның сардары
Руханият

Сахнаның саңлағы, сахараның сардары

(Атақты әнші Хамит Ысқақұлы жайында) Тағдыр сыйлаған тамаша шығанды дауысқа таңғажайып таланты қосылып, бір-біріне титтей де жуықтығы жоқ ән сахнасы мен спорт майданындағы ерекше еңбектері арқылы даралығын танытып, әлемнің әр түкпірін аралап, әсерлі де әсем ән орындау өнері талайды тамсандырған Хамит аға жайлы әңгіменің жөні бөлек. Ал, қазақтың әйгілі ақыны […]

Қытайдағы таяу заман қазақ əдебиетінің қалыптасуы мен даму үрдісі
Руханият

Қытайдағы таяу заман қазақ əдебиетінің қалыптасуы мен даму үрдісі

Қытай қазақтары рухани əлемінің барысын сөз еткенде, біз, жалпы, қытай халқының сол тұстағы əлеуметтік-саяси, мəдени тірлігіне соқпай өте алмаймыз. XIX ғасырдың соңы мен XX ғасырдағы Қытай қоғамы, мəдени барыстары жөнінде бірер сөз айтылып, оның сипаты айшықталмайынша, сол өлкедегі қазақтардың əлеуметтік, мəдени, əдеби тірлігін безбендеу мүмкін емес. Қытайда феодалдық қоғам Чиң […]

СҰРАҒАН РАХМЕТҰЛЫ: ЖАРҚА* ЭЛЬБУРСІ
Руханият

СҰРАҒАН РАХМЕТҰЛЫ: ЖАРҚА* ЭЛЬБУРСІ

ЖАРҚА* ЭЛЬБУРСІ (Ер Жәнібек баба рухына арналған жыр) Жаөани тартыстар сорғалап, Тәңірдің нәрі ме?! Түземде туған ЕР, адырлы даланың перісі – Қаһарлы қасиет, киелі Жәнібек, санамда ұлиды екі арлан бөрісі!!! Айбарлы асқағым әлі де; Қамшымен қақ жарып ұрғандай өгіздің терісін… О, о, о, замана перісі?! Ұласқан ұлы айбын, бурадай жараған, […]

Ғазез РАЙЫС: ОСПАН ТӨҢКЕРІСІ
Руханият

Ғазез РАЙЫС: ОСПАН ТӨҢКЕРІСІ

ОСПАН БАТЫР ИСЛАМҰЛЫНЫҢТУҒАНЫНА 110 ЖЫЛ («Азаттықтың өшпес рухы» атты халықаралық ғылыми-тəжірибелік конференциясында жасалған баяндама) Оспан төңкерісі ХХ ғасырдың 30–50 жылдары болған, Қытайдың Гоминдаң үкіметінің Шыңжан билеушісі Шың Шысайдың ұлттық отаршылық езгісіне қарсы, Кеңестік империализм Шығыс Түркістан Республикасының Қытайға қарсы қарулы көтерілісін пайдаланып, Шыңжанды отаршылдығына алуға жəне ең соңында Монғолия тəуелсіздігіне […]

Нұрсəуле МЕШЕЛ: ОСПАН БАТЫР МЕН Х.ЧОЙБАЛСАННЫҢ КЕЛІСІМ ШАРТТАРЫ
Руханият

Нұрсəуле МЕШЕЛ: ОСПАН БАТЫР МЕН Х.ЧОЙБАЛСАННЫҢ КЕЛІСІМ ШАРТТАРЫ

Нұрсəуле МЕШЕЛ, Қазақ Мемлекеттік Қыздар Педагогикалық университетінің аспиранты. (ОСПАН БАТЫР ИСЛАМҰЛЫНЫҢТУҒАНЫНА 110 ЖЫЛ («Азаттықтың өшпес рухы» атты халықаралық ғылыми-тəжірибелік конференциясында жасалған баяндама) Керейдің қол бастаған батырларының бірі Оспан Исламұлы Қытайдағы қазақтарды бастап, ұлт-азаттық көтерілісті ұйымдастырып, Қытай Үкіметімен КСРО үстемдігіне жəнеоның ықпалындағы Монғолияға қарсы күрескен ержүрек дара тұлға. Оспан батырдың сол […]

СЕРІКБОЛ ҚОНДЫБАЙ: КҮН ТӘҢІРІ ЖӘНЕ КҮНТЕКТІ АДАМ АЛАШ ПЕН АЛАША
Руханият

СЕРІКБОЛ ҚОНДЫБАЙ: КҮН ТӘҢІРІ ЖӘНЕ КҮНТЕКТІ АДАМ АЛАШ ПЕН АЛАША

КҮН МИФОЛОГИЯСЫ «Алаша хан» есімі қазақ халқының шежіре аңыздарында кездесіп қалады. Қазақтың ұлттық сана-сезіміндегі ұлттың екінші аты болып есептелетін «Алаш» сөзінің маңызы тіпті де жоғары. Алаш қазақ халқының төлқұжаты, сондықтан оның табиғатын түсіну қажеттілігін айтпай-ақ қоюға болады. Алаш туралы толыққанды шежіре аңызы бірен-саран, олардың да көпшілігі бір-екі ауыз сөз түрінде […]