Руханият

Серік ҚАПШЫҚБАЙҰЛЫ: Алшақ мүйіз ақ серке
Руханият

Серік ҚАПШЫҚБАЙҰЛЫ: Алшақ мүйіз ақ серке

«Баяғырақта» деп бастайды да, үлкендер өткен өмір, кешкен күнінің бір парасына ойысатын.  Ойысып қайда барады, әйтеуір тірлік тынысы,  уақыт өлкесінде аяңдатады әңгімені. Басқаның не біліп жүргенін қайдам, аңғал, парыгөйсіз түйсіктер төңірегінде жүріп, үлкендердің жуан ортасынан шыққанымды сезбеппін. Барлығы байырғы өмірдің, тірлік ишаратының  ықпалы болар. Десе де, бүгін бір ойдың пұшпағын […]

Бохийн Бааст: Алтайдың көк дөнені (әңгіме)
Алтай аңызы / Руханият

Бохийн Бааст: Алтайдың көк дөнені (әңгіме)

«Сіздің қобызбен тартқаныңыз Жәнібектің көк аты туралы ма?  » – Деп сұрадым. «Я, бырақ оның атауы – Алтайдың көк дөнені. «Тамаша ат екен» . Гецелжав аға шай қайнатуға кірісті. Менің түсімдегі ат пен алтайдың көк дөнені екеуінің тағдыры ұқсас екендігін айттым. «Сенің түсің аян беріп тұр. Сен есейгенде белгілі адам боласың»,-деді Гецелжав аға.  

Әтейхан БІЛГІН: Атамекеннен ауа көшуімізге себеп болған оқиғалар…
Руханият

Әтейхан БІЛГІН: Атамекеннен ауа көшуімізге себеп болған оқиғалар…

Әтейхан Қайсаұлы — Шинжаңның Баркөл ауданының Қабойы деген жерінде туған. Руы – Абақ керейдің ішінде Жәнтекей, Тасбике. Тасбике ішінде Ақша деген атадан, Ақшадан Бектемір, одан Мыңжасар, одан Қайса мен Әліп туған. Қайса мен Әліп бір туысқан. Елісхан — Әліптің баласы, Әтейхан Қайсаның баласы. Пәкістанда — Түркия үкіметіне хат жазғандардың, “Түркістан қозғалысын” […]

Мағаз Разданұлының 1994 жылғы сұхбаты: Кең оқырмансыз автор панасыз жетіммен тең.
Руханият

Мағаз Разданұлының 1994 жылғы сұхбаты: Кең оқырмансыз автор панасыз жетіммен тең.

Әйгілі ақын-жазушы, драматорг Мағаз Разданұлы 1924 жылы, Алтай аймағы, Буыршын ауданы, Дулайты ауылдығында өмір есгін ашқан. 1998 жылы, 74 жасында Буыршын өңірінде өмірден озған. Шығармалары: «Асулар толғауы» өлеңдер жинағы, «Ертең» өлең жинағы, «Босаға» өлең жинағы, «Уақытқа жауап» өлең жинағы, «Сары бел) » өлең роман, «Ата заман сөйлейді» поэсттер жинағы, «Алтай […]

Мұқамедрақым ЖАРМҰҚАМЕДОВ: НҰРЖАННЫҢ “СЕГІЗ СЕРІСІ”
Руханият

Мұқамедрақым ЖАРМҰҚАМЕДОВ: НҰРЖАННЫҢ “СЕГІЗ СЕРІСІ”

Жазушы Н.Әбуталиевтің газетіміздің өткен жылғы 15 июльдегі номерінде жарияланған “Сегіз сері” атты мақаласында XIX ғасырда өмір сүрген айтулы ақын, үлкен өнерпаз Сегіз сері Шақшақовтың өмірі мен творчествосы жөнінде біршама мағлұмат берілгені мәлім. Осы мақалаға орай редакциямызға түскен кейбір хаттарда, “Мақпал”, “Қарғаш”, “Ғайни”, т.б. әндерді Сегіз шығарды дегенге сенімсіздік білдіргендер де […]

Сейітқали Қарамендин: Жаяу Мұсаның “ЕР СЕГІЗ” толғауы жайында.
Руханият

Сейітқали Қарамендин: Жаяу Мұсаның “ЕР СЕГІЗ” толғауы жайында.

Сейітқали Ыдырысұлы Қарамендин 1913 жылы, 10 қаңтарда Шығыс Қазақстан облысы, Абай ауданы, Әйтей ауылында өмірге келген. 1997 жылы, 10 маусымда, Алматы қаласында өмірден озған. Ауыз әдебиетін зерттеуші, Абай мұрасын насихаттаушы. Қазақ халқының аса көрнекті суырыпсалма ақын-жырау, әнші-композиторларының бірі – ЖаяуМұса 1835, яғни қой жылы наурыз айында қазіргі Павлодар облысының Баянауыл ауданындағы Ақкелін шоқысы деген жерде Байжан есімді […]

Нұрсерік Тілекқабыл: Адам қалай жаратылды?
Руханият

Нұрсерік Тілекқабыл: Адам қалай жаратылды?

Дін мен ғылым айқасы  «Алдымен өзіңді өзің таны» дейді атақты Сократ дана. Рим саясаткері және әйгілі шешені Цицеронның «Сократ тұңғыш рет филсофияны аспаннан жерге түсірді» деп баға беретіні де осы сөзі үшін екені даусыз. Иә, адам Тәңірдің ерекше жаратылысы. Адамзат өзінің кемел ақыл-парасатымен барлық әлемді меңгерсе де, өзінің адам ретіндегі […]

Болат Қаңтарбайұлы: Қазақ әліпбиін латыншаға көшіру
Руханият

Болат Қаңтарбайұлы: Қазақ әліпбиін латыншаға көшіру

Фонэтикадағы қажетті әріптердің қағидалы бірігуінен қалыптасқан жазудан лэксикадағы сөздер, онан соң осы сөздердің өзара морфологиялық қабысуынан грамматикалық сөйлемдер жарыққа шығады. Міне бұл тіл ғылымының графикалық таңбалар арқылы ауызекі тілден жазба тілге көшуіндегі басып өтетін жолы. Осылайша жазу мәдениеті ауыз әдебиеттен жазба әдебиетке көшуде тіл ғылымына дәуір бөлгіш төңкеріс жасағандығы анық. […]

Жамылған жасыл жібек Жайыр-Майлы (Майлы -Жайыр жырлары)
Руханият

Жамылған жасыл жібек Жайыр-Майлы (Майлы -Жайыр жырлары)

Майлы-Жайыр  Омарғазы Айтанұлы    Жамылған жасыл жібек Жайыр-Майлы, Жазы бар жанға шуақ, жанға жайлы. Баурайы күзде күзеу, қыста қыстау, Жаз жайылау жұпар жоны кең шұрайлы.   Май аққан күреңселі бетегесі, Бейне бір, ырсты елдің етенесі. Болғанда майлы ағасы, Жайыр іні, Секілді, Теректі оның тетелесі.   Шадыман шаруашы ауыл, Шаршыдағы, Шымырлап […]

Қосыл Омаров: Атасы Серiлердiң Сегiз серi…
Руханият

Қосыл Омаров: Атасы Серiлердiң Сегiз серi…

Қылышпын қынабынан алынбаған, Алтынмын таразыға салынбаған. Ашамайлы Керейдiң ер ұлымын, Бейне бiр жанған өрттей жалындаған.  -Сегiз серi. Қараңғы қазақ көгiне өрмелеп шығып күн болған, жарық жұлдызы болып халқына жол көрсеткен асылдарымыз әр кезде болған ғой. Бiрақ тоталитарлық билеу кезiнде адымымызды Москваға қарап аттайтын жағдайда көпшiлiгiнiң атын атап мақтай да алмадық, […]