Шежіре

ЖҰМАТ ШАНИН және «АРҚАЛЫҚ БАТЫР»
Шежіре

ЖҰМАТ ШАНИН және «АРҚАЛЫҚ БАТЫР»

Сылдырай аққан бұлақтың бастаудан басталатыны сияқты, «Театр» өнері, қазақтан шыққан тұңғыш кәсіби режиссер Жұмат Шанинге соқпай өтпейтіні шындық. Қазақ сахарасында «театр» өнерінің қиелі дәнін егіліп, қадалған жас шыбығы – бәйтерекке айналып, көрерменін бірде күлдірсе, бірде мұңайтып, ішіндегі шерін шығартатын бекзат өнердің бастауы қалай басталған еді? Қандай жолдардар өтіп, қандай асулардан […]

Керей Барақ батырдың күмбезі қайта жаңартылды.
Шежіре

Керей Барақ батырдың күмбезі қайта жаңартылды.

Тарихта  Барақ есімді ұлы тұлғалардың біразының есімі аталады. олар:  Әз Барақ – Ақ Орданың ханы Барақтың ең үлкені, әйгілі Жиренше шешеннің бабасы. Самарқан ханы Наурыз Ахмет Барақ – Шайбани тұқымы. ХV ғасырда өткен Шыңғыс хан шөбересі – Барақ. Әбілқайырды өлтірген (Тұрсын, Тоғым – Шығай тұқымы) – Барақ. Абылайдың Тоқтаханым тоқалынан […]

Жамбыл АРТЫҚБАЕВ: Г.Н.Потанин жазбаларындағы Абақ-Керей Қазыбек мырза туралы хикая
Жаңалықтар / Шежіре

Жамбыл АРТЫҚБАЕВ: Г.Н.Потанин жазбаларындағы Абақ-Керей Қазыбек мырза туралы хикая

Әкеміз үкі! Аман бол!» Кереку қаласында С.Торайғыров атындағы университетте қызмет етіп жүрген кезде, нақтылай айтсақ 2005 жылы, мен ректорымыз Е.Арынның ұсынысымен Ертіс өңірінің тумасы Г.Н.Потаниннің үш томдық таңдамалы еңбектерінің жинағын дайындауға жетекшілік жасадым. Ұлы ғалымның 175 жылдығын осындай бір игі шаруамен атап өтпек болдық. Бізге дейін ұлы ғалымның қазақ фольклорынан құрастырылған […]

Алтай өңірін мекен еткен тарихи тұлғалар (II бөлім)
Шежіре

Алтай өңірін мекен еткен тарихи тұлғалар (II бөлім)

Алтайдың ақбас қыраны Адам баласында қашанда үмітке толы арман, өмірге деген құштарлық болса ғана адамға екі қанат, қайтпас рух, мұқалмас жігер бітетіні күмәнсіз. Бұған Алтайдың ақбас қыраны атанған есіл ердің ғұмыр жолы айғақ. 1889 жылы Баянды шалдың отбасын думанға бөлеп, дүниеге келген балпанақтай ұлдың атын Әбдірасыл деп қояды. Перзенттерінің бәрін […]

Алтай өңірін мекен еткен тарихи тұлғалар (I бөлім)
Шежіре

Алтай өңірін мекен еткен тарихи тұлғалар (I бөлім)

Алтайдың асқар тауы Әрбір дәуірдің өз ортасына ізгілікті еңбегімен танылып, ертеңгі ұрпағына асқан парасатын әйгілейтін ұлы есімдер мыңнан бір кездеседі. Соның бірі – ел бастаған көсем, дауды шешкен шешен, халқының экономика, оқу-ағарту, мәдениетін көтеруге тер төккен ұлы ұлағаттың иесі 1820-1904 жылдары өмір сүрген Жуанған (Жотағажы) Мәйтіұлы еді. Мынау сахарадағы көшпенді […]

Мәнкейдің Әлен уаңның билігін бұзуы…
Шежіре

Мәнкейдің Әлен уаңның билігін бұзуы…

Тойда Сиыршыбай балуан Уаңның балуаны Халлелді жығып бас бәйгеге бір жамбы, бір ат алады. Бурыл ат та алдымен келіп бір түйе, бір ат, бір жамбы алады. Әріннің қара жорғасы алдымен келсе де, Оспен тәйжінің қайшылығамен бәйгесіз қалады.

Тұрсынхан Зәкенұлы: Қазақтың жеті қағаны
Шежіре

Тұрсынхан Зәкенұлы: Қазақтың жеті қағаны

Тұрсынхан Зәкенұлы – тарихшы, жазушы және аудармашы. 1962 жылы ҚХР СУАР Алтай аймағында дүниеге келген. 1986 жылы Шыңжаң университетінің тарих факультетін, 1989 жылы Пекин ұлттар институтының тіл-әдебиет факультетін бітірген. Қытай, ұйғыр, өзбек, түрік, парсы тілдерін игерген. Түркология саласы бойынша 150-ден астам мақаланың, «Көне түркі ескерткіштеріндегі қытай жазбалары», «Ойратнама: Жоңғария мемлекетінің […]

Аян АДЕНҰЛЫ: Кавказдағы қазақ рулары
Шежіре

Аян АДЕНҰЛЫ: Кавказдағы қазақ рулары

Кавказда VIII-ХVII ғасырлар аралығында өмір сүрген касах-кашактар біздің қазақтың бір бөлігі ме, басқа ма? Осы сауалдың нақты жауабын табу аса маңызды нәрсе.   Кейінгі орыс тілді казактардың арғы тегі Қазақ екенін академик Бартольд жазған, оны Мұрад Аджи де нақтылайды. Ресей тарихшылары да ХІХ ғасырдағы Дон казактарының ескі сөздері киргиз-кайсак (қазақ) сөздерімен […]

ХХ ғасыр оқ: Бүгін Оспан батыр шаһит болған күн.
Шежіре

ХХ ғасыр оқ: Бүгін Оспан батыр шаһит болған күн.

Бүгін, XX ғасырдағы қазақ ұлт азаттық қозғалысының жетекшілерінің бірі, дала көкжалы Оспан батыр Сіләмұлының ұлт азаттығы жолында шаһит кешкеніне 70 жыл. 1951 жылдың 29 сәуірінде Оспан батыр Үрімжіде Қытай коммунистері жағынан атылды. 

ЕР ЖӘНІБЕКТІҢ ҚАРТАЙҒАН ШАҒЫНДА КЕШІРМЕЛЕРІН  ЕСКЕ АЛУЫ
Шежіре

ЕР ЖӘНІБЕКТІҢ ҚАРТАЙҒАН ШАҒЫНДА КЕШІРМЕЛЕРІН ЕСКЕ АЛУЫ

Жәнібек батыр тар жол, тайғақ кешулерін былай еске алады екен: – Майдандасып жау түсіруді ерлігім деп санамаймын, қаптаған жаумен шайқассаң өткір найзаның ұшымен, тұлпар аттың күшімен, қайратыңа әдіс-амалыңды қосып жеңесің. Сен оны алмасаң, ол сені алады. Талай-талай қан майданды бастан кешірдім, тар жол, тайғақ кезеңдерден өттім, майданда жау түсірмей қайтқан […]